કાર્બનિક સંયોજનમાં હાજર હેલોજન,સલ્ફર અને ફોસ્ફરસના અનુમાન (estimation) માટેના સિદ્ધાંતની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કેરિયસ પદ્ધતિ દ્વારા હેલોજનનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને ફર્નેસમાં સખત કાચની નળી (કેરિયસ ટ્યુબ) માં સિલ્વર નાઈટ્રેટની હાજરીમાં ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. કાર્બન અને હાઈડ્રોજનનું ઓક્સિડેશન થઈને $CO_2$ અને $H_2O$ બને છે. હેલોજન સિલ્વર હેલાઈડ $(AgX)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે,જેને ગાળીને,ધોઈને,સૂકવીને અને વજન કરવામાં આવે છે.
હેલોજનની ટકાવારી $= \frac{\text{Atomic mass of } X \times m_1 \times 100}{\text{Molecular mass of } AgX \times m}$,જ્યાં $m$ એ કાર્બનિક સંયોજનનું દળ છે અને $m_1$ એ $AgX$ નું દળ છે.
સલ્ફરનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને કેરિયસ ટ્યુબમાં ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ અથવા સોડિયમ પેરોક્સાઈડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. સલ્ફરનું ઓક્સિડેશન સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માં થાય છે. બેરિયમ સલ્ફેટ $(BaSO_4)$ ના અવક્ષેપ મેળવવા માટે વધારાનું બેરિયમ ક્લોરાઈડ $(BaCl_2)$ ઉમેરવામાં આવે છે.
સલ્ફરની ટકાવારી $= \frac{32 \times m_1 \times 100}{233 \times m}$,જ્યાં $m_1$ એ $BaSO_4$ નું દળ છે.
ફોસ્ફરસનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,જેથી ફોસ્ફરસનું ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે. એમોનિયા અને એમોનિયમ મોલિબ્ડેટ ઉમેરીને તેને એમોનિયમ ફોસ્ફોમોલિબ્ડેટ તરીકે અથવા $MgNH_4PO_4$ તરીકે અવક્ષેપિત કરવામાં આવે છે,જે ગરમ કરવાથી $Mg_2P_2O_7$ આપે છે.
ફોસ્ફરસની ટકાવારી $= \frac{31 \times m_1 \times 100}{1877 \times m}$ (એમોનિયમ ફોસ્ફોમોલિબ્ડેટ તરીકે) અથવા $\frac{62 \times m_1 \times 100}{222 \times m}$ ($Mg_2P_2O_7$ તરીકે).

Explore More

Similar Questions

નાઈટ્રોજનના માપન માટેની જેલ્ડાહલની પદ્ધતિમાં કયું સૂત્ર વપરાય છે?

કજેલડાલ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કાર્બનિક સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનના અંદાજ માટે કરવામાં આવ્યો હતો. $0.55 \ g$ સંયોજનમાંથી મુક્ત થયેલ એમોનિયા $12.5 \ mL$ ના $1 \ M \ H_2SO_4$ દ્રાવણને તટસ્થ કરે છે. સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $.....$ છે (નજીકનો પૂર્ણાંક).

હેલોજનના અંદાજ માટેની કેરિયસ પદ્ધતિમાં,$0.45 \ g$ કાર્બનિક સંયોજનમાંથી $0.36 \ g$ $AgBr$ મળે છે. સંયોજનમાં બ્રોમિનની ટકાવારી શોધો. (મોલર દળ : $AgBr = 188 \ g \ mol^{-1}$,$Br = 80 \ g \ mol^{-1}$) ($\%$ માં)

નાઈટ્રોજનના અનુમાન માટે ડુમાની પદ્ધતિમાં,$0.3 \ g$ કાર્બનિક સંયોજન $300 \ K$ તાપમાન અને $715 \ mm$ દબાણે એકત્રિત થયેલ $50 \ mL$ નાઈટ્રોજન આપે છે. સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારીની ગણતરી કરો. ($300 \ K$ પર જલીય તણાવ $= 15 \ mm$)

$x \ mg$ કાર્બનિક સંયોજનનું કેલ્ડાલ પદ્ધતિ દ્વારા વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. ઉત્પન્ન થયેલ એમોનિયાને $50 \ mL$ ના $0.5 \ M \ H_2SO_4$ માં શોષવામાં આવ્યો હતો. વધારાના એસિડને સંપૂર્ણ તટસ્થ કરવા માટે $60 \ mL$ ના $0.5 \ M \ NaOH$ દ્રાવણની જરૂર પડી હતી. જો સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $56$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo